Enerji verimliliği alanında yeni yatırım modelleri hayata geçiyor

5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ile başlayan sektördeki mevzuat düzenlemesi sürecinde son olarak 21 Ağustos 2020 tarihli 2850 nolu Kamuda Enerji performans Sözleşmelerine ilişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki  Cumhurbaşkanlığı kararına bağlı olarak  15 Nisan 2021 günü kamuda Enerji Performans Sözleşmelerinin Uygulanmasına İlişkin Tebliğ yayınlanarak yürürlüğe girdi.

Tebliğ, genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının enerji tüketimlerini veya enerji giderlerini düşürmek üzere akdedecekleri enerji performans sözleşmeleri kapsamında; etüt raporlarının hazırlanması, ihale hazırlıklarının yapılması, tekliflerin alınması, açılması, değerlendirilmesi ve sonuçlandırılması, Net Bugünkü Değerin hesaplanabilmesi, tasarrufların ölçümü ve doğrulanmasına ilişkin usul ve esaslar ile isteklilerde aranacak teknik ve mali yeterliklerin, ihalede esas alınan sözleşme taslağı, şartname taslağı, etüt raporu ve tasarruf doğrulama raporu formatlarına ilişkin düzenlemeler içermektedir.

Bu düzenleme ile beraber uzun zamandır sektör temsilcileri tarafından beklenen oldukça kritik öneme sahip bir eşik de aşılmış oldu. Böylece bu alana ilişkin ülkemizde yürürlüğe giren mevzuatta yer alan önlem ve uygulamaların kamu tarafında ileri bir fazda hayata geçmesinin önü açılmış oldu.

Kamu tarafındaki bu gelişmenin özel sektörde de bu alandaki yatırımların büyümesi açısından örnek teşkil edeceği ve motivasyon sağlayacaktır.

Bahsi geçen mevzuat düzenlemesi ile gerek binalarda gerekse de endüstriyel işletmelerde enerji verimliliğine ilişkin fırsatların değerlendirilmesi ve yatırım projelerinin kazan-kazan esasına dayalı model bir mekanizma ile hayata geçirilmesi olanaklı olacaktır.

Bu model özetle, binalarda ve endüstriyel işletmelerde enerji verimliliğine ilişkin fırsatların ortaya çıkarılması, yatırım ile sağlanacak tasarrufların işletmelere garanti edilmesi ve yapılacak sözleşmelere (Enerji Performans Sözleşmesi) bağlı olarak projelerin yüklenici firma (ESCO) tarafından hayata geçirilmesi, projelerin finansmanının ise  yüklenici veya işletme tarafından bu türden projeler için sağlanan krediler ile  üstlenilmesi veya yatırım ile sağlanacak enerji tasarruflarından sağlanacak fayda ile karşılanması da dahil olmak üzere uygun ve cazip mekanizmalar ile karşılanması esasına dayanmaktadır. Bir başka ifade ile bu model işletmelere, enerji tasarrufunu garanti etmekte ve işletmelerin yatırım ve işletme finansmanı yükünü ortadan kaldırabilmektedir.

Son olarak 22 Nisan 2021 de gerçekleşen sanal iklim zirvesinde, katılımcı devletlerce daha önce beyan edilen karbon emisyonu azaltımına ilişkin taahhütlerin yukarı yönde revize edilmesi, aslında işletmelerin enerjiyi verimli kullanmalarını ve yenilenebilir kaynaklara dayalı enerji üretim sistemleri kurulumlarını geliştirmelerini ve bu alanda sürekli iyileştirmeler yapmalarını, karbon emisyon bedellerinin faturalara yansıyacak olmasının da etkisi ile, çok yakın gelecekte ekonomik açıdan bir zorunluluk haline getireceğine işaret etmektedir.

Szutest, yüklenici firma (ESCO) olarak enerji etüdünün en başından, tasarrufların ölçüm ve doğrulanmasına kadar, müşterinin tesisinde geçerli bir enerji tasarrufu projesi tasarlamak, projenin finansmanı için mekanizma oluşturmak ve projeyi uygulamak için  gereken tüm hizmetleri anahtar teslim olarak sağlamaktadır.