Sıcak Su Kazanlarında CE Belgesi (92/42/AT)
Sıvı ve gaz yakıtlı yeni sıcak su kazanlarının piyasaya arzında ürünün teknik özelliklerine, yakıt tipine, kullanım amacına ve tabi olduğu mevzuata göre farklı uygunluk değerlendirme yükümlülükleri ortaya çıkabilir. Türkiye’de 92/42/AT Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yeni Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Gereklerine Dair Yönetmelik, nominal çıkış gücü 4 kW’tan az ve 400 kW’tan fazla olmayan sıvı veya gaz yakıtlı yeni sıcak su kazanlarının uygunluk değerlendirme işlemlerine ilişkin hükümler içerir.
Sıcak su kazanları CE belgesi olarak yaygın biçimde ifade edilen süreç yalnızca bir sertifika alınmasından ibaret değildir. Ürünün kapsamının doğru belirlenmesi, teknik dosyanın hazırlanması, gerekli test ve incelemelerin gerçekleştirilmesi, uygunluk değerlendirme modülünün uygulanması ve ürünün tabi olduğu diğer mevzuatların birlikte değerlendirilmesi gerekir.
SZUTEST, 92/42/AT kapsamında sıcak su kazanlarının uygunluk değerlendirme süreçlerinde üreticilere belgelendirme hizmeti sunar. Gaz yakıtlı ürünlerde ayrıca 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği başta olmak üzere ürüne uygulanabilir diğer teknik düzenlemeler de değerlendirilir.
92/42/AT Yönetmeliğinin Kapsamı
92/42/AT kapsamı, nominal çıkış gücü 4 kW’tan az ve 400 kW’tan fazla olmayan sıvı veya gaz yakıtlı yeni sıcak su kazanlarının uygunluk değerlendirme işlemlerini kapsar. Ürünün yalnızca güç değeri değil; yakıt tipi, çalışma prensibi, kullanım amacı ve tasarım özellikleri de kapsam değerlendirmesinde dikkate alınmalıdır.
Yönetmelik kapsamında değerlendirilmeyen başlıca ürün ve cihaz grupları arasında şunlar yer alır:
- Katı yakıtlar da dahil olmak üzere farklı yakıtları yakabilen sıcak su kazanları,
- Hızlı sıcak su hazırlanmasında kullanılan cihazlar,
- Yaygın olarak kullanılan sıvı ve gaz yakıtlardan belirgin şekilde farklı yakıtlar için tasarlanmış kazanlar,
- Belirli kullanım amaçlarına yönelik bazı ısıtıcı ve cihazlar,
- Belirli düşük güçlü, doğal dolaşımlı sıcak su cihazları,
- Üretimi devamlılık arz etmeyen ve bir defaya mahsus üretilen kazanlar,
- Kojenerasyon üniteleri.
Kapsam değerlendirmesi ürün bazında yapılmalıdır. Bir ürünün kazan veya kombi olarak adlandırılması tek başına hangi mevzuata tabi olduğunu belirlemek için yeterli değildir.
92/42/AT, Eko-Tasarım ve Güncel Enerji Verimliliği Gereklilikleri
Sıcak su kazanlarında enerji verimliliği mevzuatı zaman içinde önemli ölçüde güncellenmiştir. Türkiye’de 2018 yılında 92/42/AT Yönetmeliğinde yapılan değişikliklerle yönetmeliğin doğrudan verim ve enerji performansına ilişkin bazı hükümleri yürürlükten kaldırılmış; mahal ısıtıcıları ve kombine ısıtıcılar için çevreye duyarlı tasarım ve enerji etiketleme yükümlülükleri ayrı düzenlemeler altında ele alınmaya başlanmıştır.
Bu nedenle yeni bir ürünün uygunluk değerlendirmesinde yalnızca 92/42/AT metnine bakılması yeterli değildir. Ürünün özelliklerine göre aşağıdaki düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesi gerekebilir:
- 92/42/AT Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yeni Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Gereklerine Dair Yönetmelik,
- SGM: 2018/3 Mahal Isıtıcıları ve Kombine Isıtıcılar ile İlgili Çevreye Duyarlı Tasarım Gereklerine Dair Tebliğ,
- SGM: 2018/1 Mahal Isıtıcıları ve Kombine Isıtıcılar için Enerji Etiketlemesine Dair Tebliğ,
- Gaz yakıtlı ürünlerde 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği,
- Ürünün elektriksel yapısına bağlı olarak uygulanabilir diğer teknik düzenlemeler.
Avrupa Birliği tarafında da benzer şekilde 92/42/EEC’nin büyük bölümü 813/2013 sayılı Eko-Tasarım düzenlemesiyle yürürlükten kaldırılmış, uygunluk değerlendirmesine ilişkin belirli hükümler korunmuştur. Bu nedenle özellikle AB pazarına arz edilecek ürünlerde güncel Eko-Tasarım ve enerji etiketleme gerekliliklerinin ayrıca kontrol edilmesi önemlidir.
Sıcak Su Kazanlarında Verim Şartları Nasıl Değerlendirilir?
Güncel uygulamada kazan verimliliği değerlendirilirken ürünün teknik sınıfı, nominal ısıl gücü, kullanım amacı ve tabi olduğu Eko-Tasarım düzenlemesi dikkate alınır. Mahal ısıtıcıları ve kombine ısıtıcılar için çevreye duyarlı tasarım düzenlemeleri; mevsimsel mahal ısıtma enerji verimliliği, su ısıtma enerji verimliliği, belirli emisyon limitleri ve ürün bilgilerinin sunulması gibi kriterleri kapsayabilir.
SGM: 2018/3 kapsamında nominal ısıl gücü 400 kW’a eşit veya daha düşük mahal ısıtıcıları ve kombine ısıtıcılar için çevreye duyarlı tasarım gereklilikleri düzenlenmektedir. Bu nedenle sıcak su kazanları ve kombilerde verimlilik değerlendirmesi yapılırken ürünün bu kapsamda bulunup bulunmadığı ayrıca belirlenmelidir.
Yoğuşmalı teknolojiler, yanma gazlarında bulunan su buharının gizli ısısından yararlanarak daha yüksek enerji verimliliği sağlayabildiği için güncel enerji verimliliği gerekliliklerini karşılamada yaygın olarak kullanılmaktadır. Ancak bir ürünün “yoğuşmalı” olması tek başına mevzuata uygunluk anlamına gelmez; ilgili performans testleri ve uygunluk değerlendirme adımları yine tamamlanmalıdır.
Sıcak Su Kazanlarında CE Belgelendirme Süreci
Sıcak su kazanları CE belgelendirme süreci, ürünün kapsamının ve uygulanabilir mevzuatının belirlenmesiyle başlar. Ürün özelliklerine göre süreçte aşağıdaki adımlar uygulanabilir:
- Ürünün teknik özelliklerinin, kullanım amacının, yakıt tipinin ve nominal gücünün belirlenmesi.
- 92/42/AT ve ürüne uygulanabilecek diğer mevzuatların kapsam analizinin yapılması.
- Uygunluk değerlendirme modülünün belirlenmesi.
- Teknik dosya, tasarım dokümanları ve gerekli test raporlarının hazırlanması.
- Modül B kapsamında tip incelemesinin ve gerekli değerlendirmelerin gerçekleştirilmesi.
- Seri üretim için seçilen Modül C, D veya E yoluna göre üretim uygunluğunun sürdürülmesi.
- Uygulanabilir diğer yönetmeliklere ilişkin değerlendirmelerin tamamlanması.
- Uygunluk değerlendirmeleri tamamlandıktan sonra uygunluk beyanı ve CE işaretleme yükümlülüklerinin yerine getirilmesi.
92/42/AT Uygunluk Değerlendirme Modülleri
Seri olarak üretilen kazanların uygunluğunda 92/42/AT kapsamında Modül B ile birlikte Modül C, D veya E seçeneklerinden biri uygulanır. Uygun yol, üreticinin üretim yapısına ve seçilen uygunluk değerlendirme yöntemine göre belirlenir.
| Modül | Kapsam | Temel Yaklaşım |
|---|---|---|
| Modül B | AT Tip İncelemesi | Onaylanmış kuruluş, üretimi planlanan kazanı temsil eden tipin ilgili hükümlere uygunluğunu inceler ve uygun bulunması halinde tip inceleme sürecini sonuçlandırır. |
| Modül C | Tipe Uygunluk | Üretici, seri üretimin onaylanmış tipe uygunluğunu sağlar ve gerekli uygunluk yükümlülüklerini yerine getirir. |
| Modül D | Üretim Kalite Güvencesi | Üretim ve nihai ürün kontrollerine ilişkin kalite sistemi onaylanmış kuruluş tarafından değerlendirilir ve gözetim faaliyetlerine tabi tutulur. |
| Modül E | Ürün Kalite Güvencesi | Nihai ürün muayene ve testlerine yönelik kalite sistemi onaylanmış kuruluş tarafından değerlendirilir ve gözetim faaliyetlerine tabi tutulur. |
Modül B Başvurusunda Hangi Bilgiler Gerekir?
AT Tip İncelemesi başvurusunda üretici veya Türkiye’de yerleşik yetkili temsilcisi seçtiği onaylanmış kuruluşa başvurur. Başvuru ve teknik dosya kapsamında ürünün niteliğine göre aşağıdaki bilgi ve dokümanlar istenebilir:
- Üreticinin isim ve adres bilgileri,
- Aynı başvurunun başka bir onaylanmış kuruluşa yapılmadığına ilişkin beyan,
- Genel ürün ve tip tanımlaması,
- Tasarım ve imalat çizimleri, parça ve devre şemaları,
- Çizimlerin ve ürünün çalışmasının anlaşılmasını sağlayan açıklamalar,
- Uygulanan standartlar ve teknik çözümler,
- Tasarım hesaplamaları ve muayene sonuçları,
- İlgili test raporları,
- Onaylanmış kuruluşun değerlendirme için talep edebileceği ürün numunesi veya ilave teknik bilgiler.
- Uygunluk değerlendirme ve test süreçlerinde, ürünün tipine ve yakıt sınıfına bağlı olarak başta TS EN 15502 (Gaz Yakan Merkezi Isıtma Kazanları) ve TS EN 303 (Kazanlar – Isıtma Kazanları) serisi olmak üzere ilgili harmonize/uyumlaştırılmış standartlara uygunluk esas alınır.
2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği ile Birlikte Değerlendirme
Gaz yakıtlı sıcak su kazanları ve kombiler, ürün özelliklerine bağlı olarak 92/42/AT kapsamındaki teknik değerlendirmesinin yanında 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği kapsamında da değerlendirilir. Bu iki düzenleme aynı konuyu düzenlemez: 92/42/AT sıcak su kazanlarının ilgili teknik değerlendirme hükümlerini içerirken, 2016/426/AB gaz yakan cihazların güvenliğine ve temel gerekliliklerine odaklanır.
Bu nedenle gaz yakıtlı bir yoğuşmalı kazan veya kombi için “92/42/AT belgesi alınması” tek başına ürünün tüm CE yükümlülüklerinin tamamlandığı anlamına gelmez. Ürünün tasarımına göre Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği ve diğer uygulanabilir teknik düzenlemeler için de gerekli değerlendirmelerin tamamlanması gerekir.
Sıvı yakıtlı ürünlerde 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği uygulanmaz. Her ürün için mevzuat kapsamı yakıt tipi ve teknik özellikler esas alınarak belirlenmelidir.
Kazan tasarım parametrelerine (işletme basıncı ve sıcaklığı) bağlı olarak 2014/68/AB Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği’nin de değerlendirilmesi gerekebilir.
Elektrikli Bileşen İçeren Kazanlarda Ek Gereklilikler
Kazan ve kombilerde elektronik kontrol kartları, pompalar, fanlar, ateşleme sistemleri, sensörler ve benzeri elektrikli bileşenler bulunabilir. Ürünün elektriksel özelliklerine bağlı olarak 2014/35/AB Alçak Gerilim Yönetmeliği ve 2014/30/AB Elektromanyetik Uyumluluk Yönetmeliği gibi ek mevzuatların uygulanması gerekebilir. Bu nedenle CE sürecinde ürünün yalnızca ısıtma fonksiyonu değil, bütün teknik yapısı dikkate alınmalıdır. LVD ve EMD yönetmeliklerinin yanısıra günümüzde kart, ekran veya elektrikli komponent içeren cihazlarda CE işaretlemesinin ayrılmaz parçası olan 2011/65/AB (RoHS 2/3 – Tehlikeli Maddelerin Sınırlandırılması) direktifinin de değerlendirme kapsamına alınması gereklilikler arasına girmektedir.
Kapsamdaki Başlıca Ürünler
Ürünün teknik özellikleri ve kapsam değerlendirmesi esas olmak üzere sıcak su kazanları CE belgelendirme süreçlerinde karşılaşılan başlıca ürün grupları şunlardır:
- Gaz yakıtlı yoğuşmalı sıcak su kazanları,
- Gaz yakıtlı yoğuşmalı kombiler,
- Sıvı yakıtlı yoğuşmalı sıcak su kazanları,
- Sıvı yakıtlı kombiler.
“Yoğuşmalı kazan CE belgesi” veya “kombi CE belgesi” arayışında olan üreticiler için ilk adım ürünün 92/42/AT, Eko-Tasarım, enerji etiketlemesi ve varsa 2016/426/AB kapsamındaki durumunun birlikte belirlenmesidir.
Sıcak Su Kazanları CE Belgesi İçin Hemen Başvurun!
Sıcak su kazanları CE belgesi, yoğuşmalı kazan CE belgesi veya kombi CE belgesi süreçleri hakkında detaylı bilgi almak, ürününüzün kapsamını değerlendirmek ve başvurunuzu başlatmak için SZUTEST ile iletişime geçebilir veya iletişim formunu doldurabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
92/42/AT, Türkiye’de nominal çıkış gücü 4 kW’tan az ve 400 kW’tan fazla olmayan sıvı veya gaz yakıtlı yeni sıcak su kazanlarının uygunluk değerlendirme işlemlerine ilişkin hükümler içeren Sıvı ve Gaz Yakıtlı Yeni Sıcak Su Kazanlarının Verimlilik Gereklerine Dair Yönetmeliktir.
Yönetmelik sıcak su kazanlarının enerji verimliliğine ilişkin mevzuat çerçevesinin bir parçasıdır. 2018’de yapılan değişikliklerden sonra doğrudan verim ve enerji etiketleme hükümlerinin önemli bir bölümü ayrı Eko-Tasarım ve enerji etiketleme düzenlemeleri altında ele alınmaktadır.
Katı yakıt dahil farklı yakıtları yakabilen bazı kazanlar, hızlı sıcak su hazırlama cihazları, belirli özel yakıtlar için tasarlanmış cihazlar, bazı düşük güçlü doğal dolaşımlı cihazlar, tek seferlik üretilen kazanlar ve kojenerasyon üniteleri kapsam dışında olabilir. Kesin kapsam değerlendirmesi ürünün teknik özelliklerine göre yapılmalıdır.
Güncel verim değerlendirmesi ürünün tabi olduğu teknik düzenleme ve standarda göre gerçekleştirilir. Mahal ısıtıcıları ve kombine ısıtıcılar için güncel Eko-Tasarım hükümleri mevsimsel enerji verimliliği ve ilgili performans kriterlerini esas alır. Test koşulları ürün tipi ve uygulanabilir standartlara göre belirlenmelidir.
92/42/AT kapsamında uygunluk değerlendirme modülleri uygulanmaya devam ederken, güncel enerji verimliliği ve çevreye duyarlı tasarım kriterlerinin önemli bir bölümü SGM: 2018/3 ve ilgili Eko-Tasarım düzenlemeleri altında ele alınır. Bu nedenle iki mevzuat birlikte değerlendirilmelidir.
Enerji etiketleme tebliğinde (SGM: 2018/1 / AB No 811/2013) üst limit ≤ 70 kW iken; Eko-tasarım tebliğinde (SGM: 2018/3 / AB No 813/2013) üst limit ≤ 400 kW’tır. 70 kW limit için Enerji Etiketlemesi (Enerji Sınıfı A+++..G) için geçerlidir.
92/42/AT kapsamında seri üretilen kazanlarda Modül B AT Tip İncelemesi ile birlikte Modül C, Modül D veya Modül E seçeneklerinden biri uygulanır. Seçilen yöntem üreticinin üretim ve kalite güvence yapısına göre belirlenir.
Genel ürün tanımı, üretici bilgileri, teknik çizimler, parça ve devre şemaları, uygulanan standartlar, tasarım hesaplamaları, test raporları ve uygunluk değerlendirmesini destekleyen teknik dosya dokümanları başvuru kapsamında talep edilebilir.
Süre ve maliyet; ürün tipi, seçilen modül, mevcut test raporları, teknik dosyanın hazırlık seviyesi, üretim yeri, gerekli test ve denetimlerin kapsamı gibi faktörlere göre değişir. Net süre ve ücret ürün bilgileri incelendikten sonra belirlenebilir.
Her zaman değil. Özellikle gaz yakıtlı kazan ve kombilerde 2016/426/AB Gaz Yakan Cihazlar Yönetmeliği uygulanabilir. Ayrıca ürünün elektriksel özelliklerine ve tasarımına bağlı olarak başka teknik düzenlemeler de kapsam dahilinde olabilir.
Evet, olabilir. Ürünün gerilim seviyesi ve elektriksel yapısına bağlı olarak Alçak Gerilim ve Elektromanyetik Uyumluluk mevzuatı gibi ek gereklilikler gündeme gelebilir.
Üretici, seri üretimin onaylanan tipe ve uygulanan kalite sistemine uygunluğunu sürdürmeli; teknik dosya, test raporları, uygunluk beyanları ve belgelendirme kayıtlarını güncel tutmalıdır. Ürün tasarımında veya üretim sürecinde uygunluğu etkileyebilecek değişiklikler olduğunda bu değişikliklerin belgelendirme sürecine etkisi değerlendirilmelidir.
Belge üzerinde yer alan belge numarası, ürün kapsamı, üretici bilgileri ve belgelendirme kuruluşu bilgileri kontrol edilmelidir. SZUTEST tarafından düzenlenen belgeler için SZUTEST’in belge sorgulama kanalları kullanılabilir.