Yürüyen Merdiven ve Yürüyen Bant Periyodik Kontrol
Yürüyen merdiven ve yürüyen bant sistemleri; AVM, metro, havalimanı, otel, hastane, iş merkezi, kamu binası ve yoğun insan trafiği bulunan tesislerde güvenli ulaşımın kritik parçalarıdır. Bu ekipmanlarda oluşabilecek mekanik, elektriksel veya güvenlik devresi kaynaklı uygunsuzluklar kullanıcı güvenliğini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle sistemlerin düzenli olarak periyodik kontrol kapsamında değerlendirilmesi gerekir.
SZUTEST, yürüyen merdiven ve yürüyen bant sistemleri için periyodik kontrol, pano ve kontrol sistemleri muayenesi, mekanik kontroller, elektriksel kontroller, fonksiyonel testler ve TS EN 115 kapsamında teknik değerlendirme hizmeti sunar. Hizmetin amacı sistemin mevcut güvenlik durumunu tarafsız şekilde incelemek, bulguları raporlamak ve gerekli düzeltici faaliyetler için teknik veri sağlamaktır.
Yürüyen Merdiven ve Yürüyen Bant Nedir?
Yürüyen merdiven, kullanıcıları farklı kotlar arasında basamaklı hareketli sistemle taşıyan ekipmandır. Yürüyen bant ise düz veya eğimli hareketli yüzey üzerinden yatay ya da düşük eğimli taşıma sağlayan sistemdir. Her iki sistemde de hareketli parçalar, tahrik sistemi, güvenlik devreleri, el bandı, kumanda panosu ve kullanıcı temas alanları birlikte değerlendirilir.
| Kriter | Yürüyen Merdiven | Yürüyen Bant |
|---|---|---|
| Hareketli yüzey tipi | Basamaklı yapı | Bant veya paletli düz yüzey |
| Açı / Eğim | Farklı kotlar arasında eğimli taşıma | Yatay veya düşük eğimli taşıma |
| Tipik uygulama alanı | AVM, metro, otel, kamu binası | Havalimanı, otopark, alışveriş merkezi, transfer alanı |
| Birincil standart | TS EN 115 | TS EN 115 |
| Kontrol yaklaşımı | Mekanik, elektriksel ve güvenlik fonksiyonları birlikte incelenir. | Yüzey, tahrik, yönlendirme ve güvenlik bileşenleri birlikte incelenir. |
Periyodik Kontrol Neden Gereklidir?
Yürüyen merdiven ve yürüyen bantlar sürekli hareket eden, kullanıcı ile doğrudan temas eden ve yoğun kullanım altında çalışan ekipmanlardır. Bu nedenle yalnızca çalışır durumda olmaları yeterli değildir; güvenlik bileşenlerinin, mekanik yapının ve kontrol devrelerinin düzenli şekilde doğrulanması gerekir.
- Kullanıcı güvenliğini etkileyen uygunsuzlukların erken tespit edilmesini sağlar.
- Acil stop, emniyet kontakları, tarak plakaları ve sensörler gibi kritik bileşenlerin çalışması doğrulanır.
- Mekanik aşınma, gevşeme, hizalama problemi ve tahrik sistemi riskleri belirlenir.
- Pano ve kontrol sistemi kaynaklı arıza veya güvenlik devresi sorunları incelenir.
- TS EN 115 kapsamında teknik uygunluk değerlendirmesi yapılır.
- Tesisin kayıt, izlenebilirlik ve mevzuata uygunluk süreci desteklenir.
Yürüyen merdiven ve yürüyen bantlar, yürürlükteki mevzuat kapsamında kaldırma ve iletme ekipmanları grubunda değerlendirildiğinden, ilgili yönetmelik değişiklikleri kapsamında yalnızca akredite kuruluşlar tarafından muayene edilmelidir.
Yasal Zorunluluk ve Akredite Kuruluş Şartı
Yürüyen merdiven ve yürüyen bant sistemleri, kullanıcı güvenliği açısından periyodik kontrole tabi ekipmanlar arasında değerlendirilir. Kontrollerin yetkin ve akredite kuruluşlar tarafından yapılması, hem tesis yönetimi hem de kullanıcı güvenliği açısından önemlidir.
Kontrol sonucunda sistemin mevcut durumu raporlanır. Uygunsuzluk tespit edilirse risk seviyesi belirtilir ve düzeltici faaliyet önerileri kayıt altına alınır. Bu yaklaşım, tesisin güvenli işletim sürecinde izlenebilirlik sağlar.
TS EN 115 Standardı ve Kontrol Aşamaları
TS EN 115 standardı, yürüyen merdiven ve yürüyen bantların güvenli kullanımına yönelik temel referanslardan biridir. Periyodik kontrol sürecinde sistemin görünür durumu, mekanik parçaları, elektriksel altyapısı, güvenlik fonksiyonları ve dokümantasyonu birlikte incelenir.
| Kontrol Aşaması | Kapsam |
|---|---|
| 1. Genel İnceleme | Sistem etiketi, lokasyon, kullanım alanı, görünür hasarlar, çevresel koşullar ve genel çalışma durumu kontrol edilir. |
| 2. Güvenlik Kontrolleri | Acil stop, emniyet kontakları, giriş-çıkış alanları, tarak plakaları, korkuluk, yönlendirme ve kullanıcı güvenliği bileşenleri incelenir. |
| 3. Mekanik Kontroller | Basamak, palet, zincir, kasnak, tahrik grubu, el bandı, rulmanlar, bağlantılar ve hareketli parçalar değerlendirilir. |
| 4. Elektriksel Kontroller ve Pano | Kumanda panosu, kontaktörler, koruma elemanları, kablolama, sensör bağlantıları ve güvenlik devreleri kontrol edilir. |
| 5. Fonksiyonel Testler | Çalıştırma, durdurma, acil durdurma, yön kontrolü, güvenlik devresi ve sensör fonksiyonları test edilir. |
| 6. Raporlama ve Dokümantasyon | Kontrol bulguları, uygunsuzluklar, risk seviyesi ve önerilen düzeltici faaliyetler raporlanır. |
Kontrol Edilen Ana Güvenlik Bileşenleri
| Bileşen | Kontrol Amacı |
|---|---|
| Acil stop butonları | Acil durumda sistemin güvenli şekilde durdurulabildiğinin doğrulanması. |
| Tarak plakaları | Giriş ve çıkış noktalarında sıkışma, kırık, eksiklik veya hizalama problemlerinin incelenmesi. |
| El bandı | Hız uyumu, yüzey durumu, yönlendirme ve kullanıcı tutuş güvenliğinin değerlendirilmesi. |
| Basamak / palet sistemi | Aşınma, kırık, boşluk, hizalama ve hareket sürekliliğinin incelenmesi. |
| Emniyet kontakları | Güvenlik devresine bağlı kontakların doğru çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesi. |
| Giriş-çıkış ve çalışma alanları | Kullanıcı geçiş alanlarının güvenli, temiz, aydınlık ve engelden arındırılmış olduğunun değerlendirilmesi. |
Yürüyen Merdiven Pano ve Kontrol Sistemleri
Pano ve kontrol sistemleri, yürüyen merdiven ve yürüyen bantların güvenli çalışmasını yöneten temel bölümdür. Bu bölümde yalnızca enerji beslemesi değil; kumanda devreleri, güvenlik zinciri, sensörler, motor kontrolü ve arıza sinyalleri de değerlendirilir. Aynı tesiste bulunan pano ve dağıtım altyapısı için elektrik tesisatı periyodik kontrolü hizmeti de aynı planlama çerçevesinde yürütülebilir.
| Elektriksel Kontrol Başlığı | İncelenen Noktalar |
|---|---|
| Kumanda panosu | Pano içi bağlantılar, klemensler, kablo düzeni, işaretlemeler ve görünür hasarlar kontrol edilir. |
| Koruma elemanları | Sigorta, şalter, kaçak akım ve aşırı akım koruma elemanlarının uygunluğu değerlendirilir. |
| Kontaktör ve röleler | Aşınma, yanma izi, gevşek bağlantı ve çalışma fonksiyonu incelenir. |
| Sensör bağlantıları | Güvenlik sensörleri ve kontakların kontrol devresiyle uyumu doğrulanır. |
| Acil durdurma devresi | Acil stop butonlarının ve güvenlik zincirinin sistemi güvenli şekilde durdurması test edilir. |
| Motor ve sürücü kontrolleri | Motor kontrol bileşenleri, hız/yön kontrolü ve çalışma kararlılığı değerlendirilir. |
Uygunsuzluk Tespit Edilirse Ne Yapılır?
Periyodik kontrol sırasında tespit edilen uygunsuzluklar raporda açık şekilde belirtilir. Uygunsuzluğun kullanıcı güvenliğine etkisi değerlendirilir ve gerekli düzeltici faaliyetler tanımlanır. Kritik uygunsuzluklarda sistemin kullanımı sınırlandırılmalı veya durdurulmalı, gerekli teknik düzeltmeler tamamlandıktan sonra tekrar değerlendirme yapılmalıdır.
Kritik olmayan uygunsuzluklarda ise düzeltme süreci tesis yönetimi tarafından planlanır ve takip kayıtları oluşturulur. Bu yöntem, sistem güvenliğinin sürdürülebilir şekilde yönetilmesini sağlar.
Hangi Tesisler İçin Uygundur?
- Alışveriş merkezleri
- Metro ve raylı sistem istasyonları
- Havalimanları
- Otel ve turizm tesisleri
- Hastaneler
- İş merkezleri ve plazalar
- Kamu binaları
- Otopark ve transfer alanları
- Yoğun yaya trafiği bulunan ticari yapılar
Periyodik Kontrol Raporu Neleri İçerir?
Kontrol sonrasında hazırlanan rapor, sistemin mevcut teknik durumunu ve kontrol sonuçlarını kayıt altına alır. Rapor, tesis yönetimi için hem teknik takip hem de uygunluk dokümantasyonu açısından önemlidir.
- Sistem tipi, lokasyon ve kimlik bilgileri
- Kontrol tarihi ve kontrol kapsamı
- Mekanik kontrol bulguları
- Pano ve kontrol sistemi değerlendirmesi
- Güvenlik devresi ve acil stop test sonuçları
- Fonksiyonel test sonuçları
- Tespit edilen uygunsuzluklar
- Risk seviyesi ve sonuç değerlendirmesi
- Düzeltici faaliyet önerileri
SZUTEST Yürüyen Merdiven ve Bant Periyodik Kontrol Hizmeti
SZUTEST, yürüyen merdiven ve yürüyen bant sistemlerinde periyodik kontrol süreçlerini tarafsız muayene yaklaşımıyla yürütür. Kontroller; mekanik bileşenler, elektriksel altyapı, pano ve kontrol sistemleri, güvenlik fonksiyonları ve TS EN 115 kapsamındaki kontrol aşamaları dikkate alınarak gerçekleştirilir.
- Yürüyen merdiven periyodik kontrolü
- Yürüyen bant periyodik kontrolü
- Pano ve kontrol sistemleri muayenesi
- Mekanik kontroller
- Elektriksel kontroller
- Güvenlik fonksiyonu testleri
- TS EN 115 kapsamında değerlendirme
- Teknik raporlama ve uygunsuzluk bildirimi
Yürüyen merdiven ve bant operasyonlarında binlerce kullanıcının günlük teması söz konusu olduğundan, tesis çalışanlarının maruz kaldığı bakım ve müdahale riskleri ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi belgelendirmesi ile kayıt altında yönetilebilir.
Yürüyen Merdiven ve Bant Periyodik Kontrol Hizmeti İçin Başvurun!
Yürüyen merdiven ve yürüyen bant sistemlerinizin güvenli, mevzuata uygun ve izlenebilir şekilde değerlendirilmesi için SZUTEST uzmanlarından destek alabilirsiniz. Periyodik kontrol, pano ve kontrol sistemleri muayenesi, mekanik kontroller ve TS EN 115 kapsamında değerlendirme hizmetleri için bizimle iletişime geçebilir veya online başvuru formunu doldurabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Kontrol periyodu; kullanım yoğunluğu, tesis tipi, üretici talimatları ve ilgili mevzuat gerekliliklerine göre belirlenmelidir. Yoğun kullanılan alanlarda düzenli kontrol özellikle önemlidir.
Kullanıcı güvenliği, işletme sorumluluğu ve mevzuata uygunluk açısından risk oluşturur. Ayrıca arıza veya kazaya neden olabilecek uygunsuzluklar zamanında tespit edilemeyebilir.
Her iki sistem de TS EN 115 kapsamında değerlendirilir. Ancak kontrol detayları sistemin yapısına, eğimine, kullanım alanına ve teknik özelliklerine göre farklılık gösterebilir.
Pano ve kontrol sistemleri; çalıştırma, durdurma, güvenlik devreleri, acil stop, sensörler ve motor kontrol fonksiyonlarını yönetir. Bu nedenle elektriksel kontroller sistem güvenliği açısından kritiktir.
Bu durum uygunsuzluğun risk seviyesine bağlıdır. Kullanıcı güvenliğini doğrudan etkileyen kritik uygunsuzluklarda sistem kullanımı durdurulmalı ve gerekli düzeltici işlemler yapılmalıdır.
Sorumluluk; tesisin işletme yapısına, sözleşmelere ve mevzuat kapsamındaki yükümlülüklere göre değerlendirilir. Güvenli kullanımdan işletmeyi yöneten taraf sorumludur.
Raporlar, mevzuat ve işletme kayıt sistemi kapsamında saklanmalıdır. Geçmiş uygunsuzlukların takibi için düzenli arşivleme önerilir.
Evet. Aynı tesiste bulunan yürüyen merdiven, yürüyen bant ve diğer periyodik kontrole tabi ekipmanlar için toplu kontrol planı oluşturulabilir.