Yapı Malzemeleri Mevzuatı (CPR): Bilmeniz Gerekenler

İnşaat ürünleri sektöründe mi çalışıyorsunuz? İnşaat Ürünleri Yönetmeliği yakın zamanda revize edildi. Değişikliklerin neler olduğunu, bunun şirketiniz için ne anlama geldiğini ve ekibinizi değişen pazara nasıl doğru şekilde hazırlayacağınızı buradan okuyun.

İnşaat malzemeleri tedarikçilerinin neredeyse tamamı, 2026 yılında revize edilmiş İnşaat Ürünleri Yönetmeliği'nin (CPR-2025) uygulanmasıyla karşı karşıya kalacak. Bu yıldan itibaren bir dizi yeni çevre kuralı, güvenlik çerçevesi ve raporlama gerekliliği zorunlu hale gelecek. Burada nelerin değiştiğini, bunun şirketiniz için ne anlama geldiğini ve ekibinizi değişen pazara nasıl doğru şekilde hazırlayacağınızı okuyun.

Yapı Ürünleri Yönetmeliği 2025 (CPR) nedir?

Avrupa Birliği içinde inşaat ürünleri ticareti yapmak isteyen şirketler çeşitli kurallara uymak zorundadır. CPR, üye devletler arasında inşaat ürünleri satışını kolaylaştırmak amacıyla bu kuralları standartlaştıran bir Avrupa düzenlemesidir.

Üreticilerin, ithalatçıların ve dağıtıcıların, ürünlerin gereklilikleri karşıladığından emin olmak için belirli sorumlulukları vardır. Bu, diğer hususların yanı sıra, CE işaretinin bulunmasını (bu konuya daha sonra değineceğiz) ve gerekli belgelerin sağlanmasını içerir.

Bu mevzuatın amacı inşaat ürünlerinin serbest dolaşımını sağlamak ve bir ürünün performansı ve sürdürülebilirliği hakkında güvenilir bilgi sunmaktır. Bu sayede şirketler, kamu otoriteleri ve tüketiciler, farklı ülkelerdeki farklı üreticilerin inşaat ürünlerini doğru bir şekilde karşılaştırabilirler.

CPR'nin amaçları şunlardır:

• AB ülkeleri içinde inşaat malzemeleri ticaretine ilişkin tek tip kurallar.
• Yapı ürünlerinin performansı ve sürdürülebilirliği hakkında tek tip bilgi sağlamak.
• Güvenliğin sağlanması.

En önemli kavramlara genel bakış:

• CE İşareti: İnşaat ürünlerinin CPR'ye uygunluğunu göstermek için zorunlu bir kalite işaretidir. Bu işaret, ürünlerin Avrupa Ekonomik Alanı (EEA) genelinde serbest ticaretini mümkün kılar.
• Performans Beyanı (DoP): Üretici tarafından verilen ve ürünün performansını, CE işaretiyle onaylanmış temel özelliklerine göre belirleyen bir belge.
• Uyumlaştırılmış Standartlar: Bu düzenleme, performans bilgilerinin test edilmesi ve gösterilmesi için bir çerçeve oluşturur. Uyumlaştırılmış bir Avrupa standardı mevcut olduğunda, CE işareti zorunludur.

Yeni CPR yönetmeliği

Yenilenen Yapısal Ürünler Yönetmeliği (CPR) 7 Ocak 2025 tarihinde AB üye ülkeleri için yürürlüğe girdi ve 2026 yılından itibaren çoğu yapı ürünü için geçerli olacak. Eski versiyona kıyasla oldukça önemli değişiklikler içeriyor. Bu bölümde, en önemli bileşenleri ele alacağız.

Hangi inşaat ürünleri CPR kapsamına girer?

Öncelikle, hangi inşaat ürünleri kapsam dahilindedir? Yönetmelik, AB pazarına sunulan ve binalara veya inşaat mühendisliği işlerine kalıcı olarak dahil edilmesi amaçlanan tüm inşaat ürünlerini kapsamaktadır. Bunlara örnek olarak yalıtım malzemeleri, pencereler, yapısal parçalar ve prefabrik sistemler verilebilir ve bu nedenle hem yeni inşaat hem de yenileme projelerini ilgilendirir.

Aynı dili konuşmak

Yeniden gözden geçirilmiş Avrupa Yapı Yönetmeliği'nin (CPR) temel hedeflerinden biri de aynı "dili" konuşmaktır. Bu yönetmelik, tüm Avrupa inşaat sektörünün, inşaat ürünlerinin özellikleri ve performansı ile ilgili aynı terminolojiyi kullanmasını sağlamalıdır. Bu, üzerinde anlaşmaya varılan tüm kuralların, tanımların, ölçüm yöntemlerinin ve performans sınıflarının Avrupa genelinde aynı olmasını gerektirir. Bu anlaşmalar, uyumlaştırılmış Avrupa standartlarında (hEN'ler) veya Avrupa Değerlendirme Belgelerinde (EAD'ler) belirtilmiştir. Örneğin, tek tip yangın tepki sınıflarını veya yalıtım malzemesinin ısı iletkenliğini ölçmek için standartlaştırılmış yöntemleri düşünün. Bu ortak dil, üreticilerin ürünlerini farklı ülkelerde pazara sunmalarını kolaylaştırır ve tasarımcıların, yüklenicilerin ve düzenleyicilerin aynı bilgiyi anlamasını ve uygulamasını sağlar. Teknik gelişmeler, ulusal bina yönetmelikleri ve Avrupa politika hedefleri sürekli değiştiği için, bu ortak dil düzenli olarak güncellenmelidir; örneğin, AB Yeşil Mutabakatı'ndan gelen yeni sürdürülebilirlik ve döngüsellik gereksinimlerini içerecek şekilde.

Yeni CPR-2025'te neler değişti?

Yenilenen Yapı Ürünleri Yönetmeliği'nin (CPR) özü, salt ticaret teşvikinden sürdürülebilirlik, dijitalleşme ve döngüselliğe doğru bir geçişi içeriyor. 2011'deki eski kurallar öncelikle ticaret engellerini kaldırmayı amaçlarken, yeni yönetmelik inşaat sektörünün geleceğe yönelik hazırlığını sağlamak için gereklilikler belirliyor. Bu, Sürdürülebilir Ürünler için Eko-Tasarım Yönetmeliği (ESPR) ve Binaların Enerji Performansı Direktifi (EPBD) gibi diğer yönetmeliklerle de uyumludur. Sonuç olarak, inşaat ürünleri de değişen ESG kriterlerini karşılıyor.

Bunlar en önemli üç değişikliktir:

• Çevre artık zorunlu bir gereklilik haline geliyor: Sürdürülebilirlik artık isteğe bağlı değil. Üretici olarak, ürünlerinizin çevresel etkileri konusunda şeffaf olmalısınız. Örneğin, CO₂ emisyonları (Küresel Isınma Potansiyeli) hakkındaki verilerin raporlanması, inşaat ürünlerinin CE işaretlemesi için standart bir gereklilik haline geliyor.

• Yeniden kullanım artık mümkün: Kurallar döngüsel ekonomiye uyarlanmıştır. Eski CPR ikinci el malzemeler konusunda belirsizken, yeniden kullanılan inşaat ürünleri artık açıkça kapsam içine giriyor. Bu, döngüsel malzemelerin yüksek kaliteli ürünler olarak pazarlanmasını kolaylaştırıyor.
• Dijitale geçiş: Yeni CPR, Dijital Ürün Pasaportu'nu (DPP) sunuyor. Bununla birlikte, performans verilerinden sürdürülebilirlik verilerine kadar ilgili tüm ürün bilgileri dijital olarak erişilebilir ve doğrudan fiziksel ürüne bağlanabilir.

Özetle: Yeni kurallar, sektörü bir ürünün içeriği, yeniden kullanılabilir olup olmadığı ve bunun gezegenimiz üzerindeki etkisi konusunda daha şeffaf olmaya zorluyor.

Yapı Ürünleri Yönetmeliği (CPR) kapsamında yapı ürünlerinin CE işaretlemesi için yeni şartlar nelerdir?

Yapı ürünleri için CE işareti olmadan, bu yapı ürününü AB'de satamazsınız; bu da bir tür kalite etiketi anlamına gelir. Yeni CPR, CE işareti için gereklilikleri önemli ölçüde sıkılaştırıyor. Daha önce işaret öncelikle teknik performansı teyit ederken, CPR-2024 kapsamında bir CE etiketi, ürünün çevresel performansını da gösteriyor.

Üreticiler, ürünlerinin doğru standart veya ETA'ya göre değerlendirildiğini, tüm zorunlu testlerin yapıldığını ve küresel ısınma potansiyeli (GWP) dahil olmak üzere çevresel verilerin EN 15804'e göre bir Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) yoluyla doğru şekilde hesaplandığını gösterebilmelidir.

Bu bilgiler DoPC'ye kaydedilir ve dijital ürün pasaportuna bağlanır; böylece CE işareti, bir ürünün neler yapabileceğini değil, aynı zamanda etkisinin ne olduğunu da gösterir. KOBİ üreticileri için bu, CE işaretinin daha fazla hazırlık gerektirdiği anlamına gelir: güncel üretim verileri, istikrarlı kalite kontrolü ve eksiksiz, dijital olarak erişilebilir dokümantasyon.

Yeni CPR-2024 standardına göre inşaat ürünümü nasıl hazırlayabilirim?

Güncellenen CPR-2024, inşaat ürünlerinin Avrupa pazarına kabul edilme şeklini değiştiriyor. Daha önce teknik performansa odaklanılırken, artık çevresel performans ve izlenebilirlik ön plana çıkıyor. Üreticiler için bu, inşaat ürünlerinin geliştirme ve dokümantasyon sürecinin kapsamlı bir şekilde gözden geçirilmesi gerektiği anlamına geliyor. Bu bölümde, ürününüzü CPR'ye hazırlamak için bazı noktaları ele alacağız.

1. Ürününüzün yeni kapsam dahilinde olup olmadığını kontrol edin!

Herhangi bir CPR başvurusunun temeli, ürününüzün uyumlu bir teknik şartnameye girip girmediğinin belirlenmesine dayanır. Bu, uyumlu bir standart (hEN veya hTS) veya Avrupa Teknik Değerlendirmesi (ETA) olabilir. Bu belgeler, hangi performansları kaydetmeniz, test etmeniz ve raporlamanız gerektiğini tam olarak belirtir. CPR-2024 kapsamında, Avrupa Komisyonu ayrıca öncelikli ürün grupları arasında ayrım yapmaktadır. Beton (prefabrik beton dahil), çelik ve çeşitli yalıtım malzemeleri gibi malzemeler, özellikle çevresel performans alanında, sıkılaştırılmış gerekliliklere ilk tabi tutulanlardır. Bu sektörlerdeki üreticilerin, ürünleri için hangi yükümlülüklerin halihazırda yürürlükte olduğunu veya yakında uygulanacağını önceden kontrol etmeleri faydalı olacaktır. Teknik şartnameler gerektirdiğinde, performans değerlendirmelerinin bir kısmı yetkili bir kuruluş tarafından yapılmalı veya kontrol edilmelidir. Daha yüksek AVCP sistemlerine (2+, 1 veya 1+) giren ürünler, ürün testlerinin veya fabrika üretim kontrolünün denetimini dikkate almalıdır.

2. Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) ile çevresel performansı haritalandırın!

Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (YDD) ile kanıtlanması zorunluluğudur. YDD, bir ürünün tüm yaşam döngüsü boyunca çevresel etkisini tanımlar: hammadde çıkarımından ve üretimden, kullanım, bakım ve ömrünün sonundaki işleme veya geri dönüşüme kadar. Bu analiz, yerleşik Avrupa standartlarına ve yöntemlerine göre gerçekleştirilir.

CPR, Yaşam Döngüsü Analizi'ni (LCA) merkezi bir araç haline getiriyor. Kasım 2025'ten itibaren her üreticinin en azından ürününün Küresel Isınma Potansiyeli'ni (GWP) raporlayabilmesi gerekiyor. Bu CO₂ göstergesi, daha sonraki yıllarda giderek daha fazla çevresel ve döngüsel ekonomi göstergesinin zorunlu hale gelmesinin temelini oluşturuyor. Tüm ilgili ürün grupları tarafından en geç 2031 yılına kadar tam setin uygulanması gerekiyor.

Yaşam Döngüsü Analizi (LCA) yapmak için üretim süreçleri, hammadde ve enerji tüketimi, ulaşım akışları ve emisyonlar hakkında veri toplarsınız. Bu veriler, tanınmış bir LCA yazılımına girilir veya uzman bir danışman tarafından işlenir. Standart gerektirdiğinde, CE işaretlemesi ve pazara giriş için kullanılmadan önce sonuçların yetkili bir kuruluş tarafından doğrulanması gerekir.

3. Uygun bir Performans ve Uygunluk Beyanı (DoPC) hazırlayın!

Tüm teknik ve çevresel değerlendirmelerin sonucu Performans ve Uygunluk Beyanı'nda (DoPC) bir araya gelir. Yeni CPR'de bu belge, bir ürünün ilgili Avrupa gereksinimlerini karşıladığının resmi kanıtı olarak hizmet eder. Bir DoPC, yalnızca teknik performansı (mukavemet, yangın güvenliği veya emisyonlar gibi) değil, aynı zamanda Yaşam Döngüsü Analizi'nden (LCA) elde edilen yeni zorunlu çevresel performansı da tanımlar.

Geçerli bir DoPC (Ürün Onay Belgesi) hazırlamak için, bir üretici öncelikle ürününün hangi hEN veya ETA standardına uygun olduğunu belirlemelidir. Ardından, tüm zorunlu testler ve analizler yapılmalı ve istikrarlı bir fabrika üretim kontrolü sağlanmalıdır. Ancak bundan sonra tüm veriler öngörülen formatta bir araya getirilebilir. DoPC, yetkili bir kişi tarafından imzalanır ve CE işaretlemesinin bir parçası olarak dijital ortamda sunulur. Dijital Ürün Pasaportunun (DPC) ortaya çıkmasıyla birlikte, DoPC verileri de giderek daha fazla doğrudan dijital olarak oluşturulmaktadır.

4. Kuruluşunuzu Dijital Ürün Pasaportu (DPP) için hazırlayın!

Dijital Ürün Pasaportu (DPP), inşaat ürünleri için yeni dijital kimlik kartı olacak. Tüm temel verileri tek bir yerde toplar: teknik performans, çevresel performans (örneğin CO₂ ayak izi), ürün ve malzeme bileşimi, menşe bilgileri, uygunluk beyanları ve kullanım, bakım, yeniden kullanım ve geri dönüşüm talimatları. Bu nedenle DPP, tasarımcıların, yüklenicilerin, düzenleyicilerin ve yaşam döngüsünün sonundaki işlemcilerin güvenebileceği merkezi bilgi belgesidir. Üreticiler için bu, ürün bilgilerinin yalnızca eksiksiz olmakla kalmayıp, aynı zamanda Avrupa standartlarına göre dijital olarak yapılandırılması gerektiği anlamına gelir. Bu, ilgili tüm verilerin (test sonuçları, LCA/EPD verileri, DoPC, bileşim ve menşe) toplanmasıyla başlar. Daha sonra, ürün genellikle ürün veya ambalaj üzerindeki bir QR kodu aracılığıyla erişilebilen benzersiz bir dijital kimliğe bağlanmalıdır. Bu bilgiler nihayetinde bir Avrupa veri tabanına dahil edilir. DPP'nin uygulamaya konulması aşamalar halinde gerçekleşmektedir. CPR kapsamındaki ve yüksek çevresel etkiye sahip ürün grupları, yükümlülükle ilk karşılaşacak olanlardır. Birçok yapı ürünü için DPP, bu on yılın sonuna doğru CE işaretlemesinin ve pazara girişin standart bir parçası haline gelecektir.

CPR-2024'e göre inşaat ürünü ne anlama gelir?

Temel prensip aynı kalırken, kapsam önemli ölçüde genişletildi. İnşaat ürünü, bir inşaat işine (hem binalar hem de inşaat mühendisliği) kalıcı olarak entegre edilmek üzere üretilmiş herhangi bir ürün veya "kit"tir. Revize edilmiş versiyondaki yenilik, tanımın geleceğe yönelik hale getirilmiş olmasıdır. Aşağıdaki kategoriler artık açıkça dahil edilmiştir:

• 3 boyutlu yazıcıyla üretilen ürünler.
• Yeniden kullanılan ve "yeniden üretilen" malzemeler”
• Prefabrik evler (belirli bir büyüklükteki müstakil evler).

CPR'nin üreticiler ve ithalatçılar üzerindeki etkisi nedir?

Etkisi oldukça büyük: idari yükünüz tamamen teknik olmaktan çıkıp ekolojik bir boyuta da kayıyor.

• DoP'den DoPC’ye: Eski Performans Beyanınız (DoP) büyük olasılıkla Performans ve Uygunluk Beyanı (DoPC) haline gelecektir. Bu beyanda, yalnızca teknik performansı değil, aynı zamanda çevresel gerekliliklere de uyduğunuzu beyan edersiniz.
• Zorunlu çevresel veriler: Ürününüzün CO2 ayak izini (Küresel Isınma Potansiyeli) bildirmeniz gerekmektedir. Bu veriler olmadan CE işaretini alamazsınız.
• Dijital Ürün Pasaportu (DPP): Tüm veriler, ürün üzerinde bir QR kodu veya etiket aracılığıyla dijital olarak sunulmalıdır. İthalatçıların, ürün AB'ye girmeden önce bu pasaportun mevcut ve doğru olup olmadığını kontrol etmesi gerekmektedir.

CPR'ın yeni sürümü ne zaman yürürlüğe giriyor?

7 Ocak 2025 tarihinde yürürlüğe girdi. Not: "Yürürlüğe girmek", "tamamen uygulanabilir olmak" ile aynı şey değildir. Uzun bir geçiş dönemi vardır. Birçok yeni yükümlülük, ancak 8 Ocak 2026'dan itibaren (yürürlüğe girdikten 12 ay sonra) fiilen uygulanacaktır. Eski CPR, piyasaya zaman tanımak için 15 yıllık bir süre içinde tamamen kaldırılacaktır.

Hangi ürün grupları öncelikli sırada?

Avrupa Komisyonu'nun standartların uyumlaştırılmasında (sözde "Acquis" sorunu) büyük bir gecikme yaşamasından dolayı, öncelik listesiyle çalışıyorlar. En büyük etkiye sahip ürün grupları veya en eski standartlar ilk sırada yer alıyor:

• Prefabrik beton ürünler.
• Yapısal metal ürünler (çelik yapılar).
• Donatı çeliği.
• Kapılar, pencereler ve çerçeveler.
• Çimento ve yapı kireci.

Aşağıdaki tablo: CPR Uygulama Zaman Çizelgesini yansıtmaktadır.

NB 2195 ve NB 2765 yetkilendirilmiş kuruluş numaraları ile SZUTEST CPR Ürün Belgelendirme olarak daima yanınızda!

Geçiş süreci boyunca kademeli olarak hem mevcut müşterilerimiz hem de yeni müşterilerimizin CE CPR belgelendirme süreçlerinde çözüm ortağınız olmaya devam ediyoruz. Dün, bugün ve daima Szutest CPR sertifikalarınız bütün gereklilikleri karşıladığınızın ispatı olan güvenin simgesi olmaya devam edecektir.